závit

Vijak je tehnološki element strojnih komponenti, čiji oblik je definiran vijakovom površinom. Površina nastaje namotavanjem profila na valjak duž skrutkovice na određenom usponu.

Vijak može biti:

Názvoslovie

Vijakova površina - površina, koja nastaje kretanjem profila vijka tako da svaki njegov tačka opisuje skrutkovicu, pri čemu je osni pomak na jednu rotaciju jednak okomitom projektu profila vijka u osi, ili višekratnik ove dužine cijelim brojem.
Skrutkovica - linija, koju stvara tačka prilikom ravnomernog rotiranja oko fiksne osi i istovremeno ravnomerno u njenom smjeru pomak.
Profil vijka - zamisljena kriva (lomljena linija), koja je ograničena dvema jednako udaljenim tačkama koje leže na paraleli s osom vijka. Njene vrhove se obično zaobljavaju ili zašiljaju.

- Jemni metrički vijak
Whitworthov vijak (W), vršni ugao 55°, dimenzije se izražavaju u inčima (inch), uvedeno Whitworthom 1841
- Whithworthov vijak sa vršnom slobodom
Cijevni vijak (G), vršni ugao 55°, dimenzije u inčima, koristi se instalaterima
- Cijevni konusni vijak (G kon), (uveden Whitworthom 1841)
Krugli vijak (Rd), koristi se npr. kod poveziva vagona
Edisonov vijak (E), koristi se npr. kod žarulja
Trapezni vijak simetrični (Tr) vršni ugao 30° (u SAD 29°) ili i trapezni, koristi se kod obradnih mašina
- Trapezni vijak nesimetrični (S)
Pancirni vijak (Pg), vršni ugao 80°, koristi se kod kablinskih prolaza
Ravni vijak - presjek vijka je kvadrat
Loewenherzov vijak - vršni ugao 53°8' - koristi se u Njemačkoj u 19. stoljeću, vršni ugao odgovara jednakostraničnom trouglu s visinom jednaku osnovi.
Sellersov vijak - koristi se do početka 20. stoljeća u SAD
Američki grub vijak (uveden 1922)
Američki fin vijak ASME - (uveden 1907)