iradiacija

Izrada je izraz koji se koristi u kontekstu zračenja, pri čemu se energija u obliku elektromagnetnog zračenja ili čestica prenosi kroz prostor i interaguje sa materijalima s kojima dolazi u kontakt. Tako proces može imati različite fizičke i biološke efekte u zavisnosti od vrste zračenja i vrste materijala kroz koji prolazi.

Postoje različite forme izrade:

1. Elektromagnetna izrada: Radi se o prenos energije u obliku elektromagnetnog zračenja, koje uključuje vidljivo svetlo, radijske talase, mikrotalasno zračenje, rendgensko zračenje i gama zračenje.

2. Čestična izrada: Ova forma izrade uključuje prenos energije kroz čestice, kao što su neutroni, elektroni, protoni i alfa čestice.

Izrada može imati različite efekte u zavisnosti od talasne dužine, energije i vrste zračenja:

1. Biološki efekti: Izrada može uticati na žive ćelije i tkiva. U medicini se na primer koristi radioterapija za lečenje tumora.

2. Fizički efekti: Određene vrste izrade, kao što su ultrazvuk ili lasersko zračenje, mogu imati fizičke efekte, kao što su zagrevanje tkiva ili uklanjanje materijala.

3. Detekcija i slike: Neka vrsta izrade, kao što je rendgensko zračenje, koristi se za dijagnostiku i prikaz unutrašnjih struktura objekata, kao što su ljudska tela ili materijali.

4. Dezinfekcija i konzervacija: Izrada se koristi za uništavanje mikroorganizama i produžavanje trajanja hrane i drugih materijala.

5. Proizvodnja i istraživanje: U različitim sektorima izrada se koristi za proizvodnju novih materijala, istraživanje strukture materijala i za druge naučne i tehničke svrhe.

Fizička jedinica izrade izražena je u jedinicama apsorbovane doze zračenja u materijalu ili živom tkivu. Glavne jedinice za merenje izrade su:

1. Gray (Gy): Radi se o jedinicu apsorbovane doze jonizujućeg zračenja u materijalima. Definirana je kao 1 joule apsorbovane energije po kilogramu mase. Ova jedinica se koristi za merenje apsorbovane doze isključivo jonizujućeg zračenja.

2. Sievert (Sv): Jednica ekvivalentne doze zračenja. Bazirana je na gray, ali uzima u obzir i biološke efekte različitih vrsta zračenja. Ekvivalentna doza pokazuje efekte jonizujućeg zračenja na ljudsko zdravlje. Sievert se koristi za merenje ukupne doze zračenja uključujući biološke efekte.

Ova jedinica se često koristi za izraz apsorbovane doze svetla (ili drugog elektromagnetnog zračenja) na površini materijala. Koristi se u oblastima kao što su fotokemija, optička merenja i UV zračenje za dezinfekciju, gde je važno odrediti količinu energije dodate ili apsorbovane po jedinici površine.